Nasze przekonania

Przyjaciele i Bóg

Najważniejsze miejsce w wierze kwakrów zajmuje koncepcja Wewnętrznego Światła. Ta zasada mówi, że w każdej ludzkiej duszy jest zaszczepiony pewien element samego Ducha Bożego i świętej energii. Ten element, znany wśród wczesnych przyjaciół jako „to, co z Boga w każdym”, „Ziarno Chrystusa”, „Ziarno Światła”, oznacza dla przyjaciół, mówiąc słowami Jana 1:9, „światłość prawdziwą, która oświeca każdego człowieka, gdy na świat przychodzi”.

Przyjaciele generalnie wierzą, że wiedza o Bogu „z pierwszej ręki” jest możliwa jedynie poprzez doświadczenie albo to, co zostanie wewnętrznie objawione konkretnej istocie ludzkiej działaniem ożywiającego Ducha Bożego. To wyjaśnia postawę przyjaciół względem wielu spraw, między innymi osoby i misji Jezusa Chrystusa, Pism, ustanowienia i autorytetu Kościoła, jego rytuałów, symboli i sakramentów, a w szczególności obowiązków odczuwanych osobiście przez każdą jednostkę. […]

Chociaż Wewnętrzne Światło albo Duch Święty były dostępne zawsze, przyjaciele generalnie uznają, że pełnia Bożego świętego objawienia ujawniła się w życiu Jezusa Chrystusa – „Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas, (…) pełne łaski i prawdy” (Jan 1:14).

 

Odpowiedź na wezwanie Boga

Ponowne odkrycie możliwości bezpośredniego kontaktu zwyczajnych mężczyzn i kobiet z Bogiem jest jednym z najbardziej charakterystycznych aspektów wyróżniających kwakierstwo. Pisma pierwszych przyjaciół są pełne opowieści o „spotkaniu z Bogiem” lub „byciu prowadzonym przez Ducha Świętego”. Czasem przeżycia te pomagały przyjaciołom w lepszym rozumieniu prawdy. Czasami była to świadomość czegoś, co powinno być zrobione, jako element planu Bożego na ziemi. Przyjaciele zaczęli używać terminu „troska” na opisanie doświadczenia przyjaciół, którzy wierzyli, że Bóg może zwrócić się do nich słowami: „To powinno być zrobione – i to ty właśnie masz w tym pomóc”.

Ten typ bezpośredniego doświadczania Boga nie jest czymś wyjątkowym czy zarezerwowanym tylko dla kwakrów. Jest wspólny zarówno dla judaizmu, jak i chrześcijaństwa. Lecz niespotykane jest wsparcie, jakiego Religijne Towarzystwo Przyjaciół udziela swoim członkom, aby byli posłuszni takim wezwaniom. Przyjaciele zawsze zachęcali siebie nawzajem do takiego podejścia do chrześcijańskiej dyscypliny, które podkreślałoby niezbędną potrzebę otwarcia się na Ducha Świętego i wezwanie Boga.

 

Przyjaciele i Biblia

[…] Przyjaciele nie czynią Biblii ostatecznym sprawdzianem ani właściwego postępowania, ani prawdziwej doktryny. Boskie objawienie nie ogranicza się do przeszłości. Ten sam Duch Święty, który inspirował święte pisma w przeszłości, może inspirować wierzących, którzy żyją stulecia później. W rzeczy samej, aby właściwie zrozumieć przeszłość, kluczowe jest natchnienie pochodzące od tego samego Ducha. Przyjaciele wierzą, że poprzez Wewnętrzne Światło Bóg zapewnia każdemu człowiekowi dostęp do duchowej prawdy także dzisiaj.

 

Wyznania wiary i teologia

Postawa przyjaciół wobec formalnych wyznań wiary i teologicznych dogmatów jest inna niż w przypadku większości chrześcijan. Wyznania wiary nie stanowią podstawy dla ich poczucia wspólnoty. Przyjaciele są świadomi ograniczeń napotykanych przez słowa w wyrażaniu najgłębszych doświadczeń człowieka. […]

Przyjaciele są ludźmi o wyrazistych religijnych poglądach, ale mają jasność co do tego, że poglądy te powinny być sprawdzane poprzez to, jak wyrażane są w działaniu. […] Przyjaciele mają odwagę, aby poszukiwać prawdy w każdych okolicznościach, które życie im przynosi. Mają również odwagę, aby poszukiwać nowego światła niezależnie od źródła, z którego może ono pochodzić. Ich odkrywcza i otwarta postawa wobec życia z pewnością przyczynia się do tolerancji, z jaką starają się podchodzić do ludzi i problemów wiary i postępowania. […]

 

Sakramenty i liturgia

Przyjaciele uważają, że modlitwa i miłość Boga mają największe znaczenie. Oznacza to obalenie sztucznego podziału pomiędzy tym, co świeckie i co religijne, oraz nadanie całemu życiu – jeżeli jest ono prowadzone w Duchu – sakramentalnego charakteru. Przyjaciele odrzucają tradycyjne, zewnętrzne obrzędy i sakramenty, czasami określane jako „puste formy”, jednak bez odrzucania duchowej rzeczywistości, którą te formy symbolizują. Chrzest, na przykład, oznacza wewnętrzne czy też duchowe doświadczenie, a nie rytuał. Komunia także ma charakter duchowy, jest świadomym otwarciem się na to, co Święte. Pomimo że przyjaciele mogą różnić się w swoim obchodzeniu szabatu i świąt chrześcijańskich, obecnie nie są one uważane za bardziej święte niż inne dni tygodnia. […]

 

[Fragmenty książki: Hans Weening, Spotkanie w Świetle. Wprowadzenie do wiary i praktyki kwakrów, tłumaczyła Martyna Trzcińska; Wydawnictwo Semper, Warszawa 2016; http://semper.istore.pl/pl/p/Kwakrzy-zestaw/23076190; zdjęcie: Lee Key / Unsplash]